Жергілікті тораптың аппараттық жабдықтары. Ethernet аппаратурасы туралы қазақша реферат

Ethernet аппаратурасы көбіне кабельден, разъемдардан, Т-коннекторларынан, теминаторлардан және тораптық адаптерлерден тұрады. Кабель жұмыс станциялары арасында мәліметтерді тасымалдау үшін қолданады. Кабелді жалғау үшін разъемдар қолданылады. Бұл разъемдар Т-коннекторлар, жұмыс станциясының аналық платасындағы кеңейту слоттарына бекітілген арнайы платалар – тораб адаптерлеріне қосылады. Терминаторлар торабтың ашық соңына қосылады.

Ethernet үшін түрлі кабелдер түрі қолдануы мүмкін: жіңішке коаксиалды кабель, қалың коаксиалды кабель және экрандалмаған витая пара. Әр кабель түріне өзінің разъемдері мен торабтық адаптерге өзінің жалғану жолдары қолданылады.

Кабелге байланысты торабтың , кабелдің масималды ұзындығы және кабелге жалғанатын жұмыс станцияларының максималды саны секілді сипаттары болады.

Ethernet торабында мәліметтерді тасымалдау жылдамдығы секундына 10 Мбит-ке жетеді, бұл өз кезегінде көптеген қосымшаларға (приложения) жеткілікті.

Түрлі кабелдер үшін Ethernet-тің аппараттық құралдарын құрамын толық қарастырайық.

Ethernet’ те қолданылатын қалың коаксиалды кабелдің диаметрі 0,4 дюйм және толқындық кедергісі 50 Ом. Кейде бұл кабель “жсары кабель” деп аталады. Бұл біз қарастыратын кабелдердің ішінде ең қымбаты. IEEE институты бұл кабелге – 10BASES атты спецификациясын анықтады.

Бұл жерде реитермен бөлінген екі сегменттен тұратын тораб конфигурациясы келтірілген. Әр сегменте 3 жұмыс станциясы бар.

Әр жұмыс станциясы торабтық адаптер (компьютердің аналық платасында орналасқан және ол суретте көрсетілмеген) арқылы трансивер деп аталатын құрылғыға арнайы көп талшықты трансиверлі кабелмен жалғанады. Трансивер жұмыс станциясын қалың коаксиальды кабелге жалғау үшін арналған.

Трансивер корпусында 3 разъем болады: екеуі – қалың коаксиалды кабелді жалғау үшін, және біреуі – трансиверлі кабелді жалғау үшін.

Өкінішке орай, бір сегменттің ұзындығы шектеулі және қалың кабель үшін 500 метрден аспайды. Егер торабтың жалпы ұзындығы 500 метрден артық болса, онда оны бір бірімен арнайы құрылғы – репитер арқылы байлынысатын сегменттерге бөлу керек. Суретте репитермен байланысқан екі сегмент бейнеленген. Сонымен қатар сторабтың жалпы ұзындығы бір километрге жетуі мүмкін.

Трансиверлер өзара соңдарына коаксиалды разъемдар пайкіленген қалың коаксиалды кабелдер қиындыларымен жалғанады

Ethernet қалың коаксиалды кабелге жұмыс станциясының қосуға арналған жабдықтар.

Компьютердің торабтық адаптері Аналық платаға салынады

Трансиверлі кабель Торабтық адаптерді трансивермен жалғайтын көп талшықты экранды кабель.

Трансивер Торабтық адаптерлі трансиверлі кабелмен жалғанады, разъемдармен қалың кабелге жалғауға арналған екі коаксиалды разъем болады.

Сегменттер соңына арнайы бұқтырма – терминаторлар жалғанған. Бұл, корпусында 50 Ом кедергісі бар резистор қондырылған жай коаксиалды разъем.

Терминаторлардың бірінің корпусы жерге қосылуы керек. Торабтың әр сегментінде тек бір теминатор жалғауға болады.

Коаксиалды кабелдің максималды ұзындығынан басқа да жектеулер бар.

Қалың кабелді Ethernet’ке арналған шектеулер

Сегменттің максималды ұзындығы 500 м

Торабтағы сегменттердің максималды саны 5

Торабтың максималды ұзындығы 2,5 км

Бір сегментке қосылған станциялардың максималды саны (егер торабта репитерлер болса, ол да жұмыс станциясы болып саналады) 100

Жұмыс станцияларының жалғану нүктелерінің минималды ара қашықтығы 2,5 м

Трансиверлі кабелдің максималды ұзындығы 50 м

Сегмент ұзындығына қойылған шектеуден басқа торабтағы сегменттердің максималды санына (сәйкесінше торабтың максималды ұзындығына да), торабқа қосылған жұмыс станцияларының максималды санына және трансиверлі кабелдің максималды ұзындығына да шектеу қойылады.

Бірақта көп жағдайда бұл шектеулер елеулі емес. Сонымен қатар қалың кабелдің мүмкіндігі артық.

Сонымен, қалың кабелді Ethernet торабына арналған қажетті жабдықтарды тізбектейік:

• N-коннектор

• N-терминатор

• N-Barrel –коннектор

• N-жерге қосылған терминатор

• DIX-коннектор

• Трансивер.

Ethernet үшін қолданылатын жіңішке коаксиалды кабелдің диаметрі 0,2 дюйм және толқындық кедергісі 50 Ом. Импортты кабель RG-58A/U деп аталады және 10BASE2 спецификациясына сәйкес келеді. Сонымен қатар біздің кәсіпорындар шығаратын РК-50 кабелін қолдануға болады.

Жіңішке кабель арқылы құрылған Ethernet торабы қалың кабель арқылы құрылған торабқа қарағанда әдеуір қарапайым. Барлық торабтық адаптерлерде ереже бойынша екі разъем болады. Олардың бірі көп талшықты трансиверлі кабелді жалғауға, ал екіншісі – Т-коннектор деп аталатын кішкентай тройник жалғанады. Т-коннектор бір жағынан торабтық адаптерге, ал екінші жағынан оған соңдарында сәйкес разъемдары болатын жіңішке коаксиалды кабелдің қиындысы жалғанада. Осы тұста коаксиалды кабель торабтық кабелге тікелей жалғанатын тәріздес, сондықтан трансивер мен трансиверлі кабель керек емес.

Сегмент соңында Т-коннекторлардың бос соңына жалғанатын терминаторлар болуы керек. Сегментегі бір (және тек біреуі) терминатор жерге қосылуы керек.

Жіңішке кабелді торабтардың көрсеткіштері қалың кабель базасындағы торабтармен салыстырғанда (кесте 10.3) нашар. Бірақ жіңішке кабелді тораб құру үшін қажетті торабтық жабдықтардың бағасы едәуір аз.

Кейбір фирмалар, сегмент ұзындығы 300 метрге дейін болған кезде жұмыс жасауға қабілетті Ethernet адаптерлерін (мысалы, 3COM фирмасының адаптерлері) шығаратынын атап өту керек. Бірақ мұндай адаптер қымбат тұрады және бұл жағдайда барлық тораб тек бір түрлу адаптерлерді қолдану арқылы жасалуы керек.

Жіңішке кабелді Ethernet’ке арналған шектеулер

Сегменттің максималды ұзындығы 185 м

Торабтағы сегменттердің максималды саны 5

Торабтың максималды ұзындығы 925

Бір сегментке қосылған станциялардың максималды саны (егер торабта репитерлер болса, ол да жұмыс станциясы болып саналады) 30

Жұмыс станцияларының жалғану нүктелерінің минималды ара қашықтығы 0,5 м

Ethernet торабтарының көбі дәл осы жіңішке кабель базасында құрылған.

Сонымен, жіңішке кабелді Ethernet торабына арналған қажетті жабдықтарды тізбектейік:

• BNC-коннектор

• BNC-терминатор

• BNC-Barrel –коннектор

• BNC-жерге қосылған терминатор

• T-коннектор

Ethernet –тің кейбір торабтық адаптерлері (барлығы дерлік емес) өзіндігінен жай ғана экрандалмаған витті пара сымдарынан тұратын кабелдермен (10 BASE-T спецификациясы) жұмыс жасауға қабілетті. Сонындай кабель ретінде кәдімгі телефон сымдарын және біздің ұйымда бар болатын телефон торабын қолдануға болады.

Виталы паралармен жұмыс жасай алатын торапты адаптерлеріенде импортты телефон аппараттарында болатын ұқсас разъем болады.

Виталы паралар негізіндегі Ethernet тораптары үшін арнайы құрылғы – концентратор қажет. Бір концентраторға сол бір телефон розеткалары арқылы 12 жұмыс станциясына дейін қосуға болады. Концентратор мен жұмыс станциясының ара қашықтығы 100 метрді құрайды, сонымен қатар мәліметтерді тасымалдау жылдамдығы коаксиальды кабельге арналғандай – секундына 10 Мбит.

Виталы пара негізігіндегі тораптың жетістігі алдын ала белгілі – жабдықтар баға төмен және қолда бар телефон торабын қолдануға мүмкіндігінде. Бірақта, тораптағы станциялар саны мен оның ұзындығына салмақты шектеулер қояды.

Тораптық адаптер Ethernet

Қолданылатын кабелдерге тәуелсіз әр жұмыс станцияларында торапты адаптер болуы керек. Торапты адаптер – компьютердің аналық платасына салынатын плата. Онда торап кабелін жалғауға арналған екі разъем болады.

ISA стандартында Ethernet үшін үш түрлі торапты адаптерлер қолданылады: 8-битті, 16-битті және 32-битті. 8-битті адаптер аналық платаның 8-битті немесе 16-битті слотына салынып, негізінен 16-битті слоттар болмайтын IBM XT IBM PC компьютерлерінде қолданылады. Кей жағдайда 8-битті адаптерлер, егер мәліметтерді тасымалдау жылдамдықтарына деген талаптар жоғары болмаса, IBM AT компьютерлері үшін қолданылады. 16-битті адаптерлер үшін 16-битті слоттарды қолдану қажет.

80386 немесе 80486 компьютерлерінде жылдам 32-битті адаптерлерді қолданған жөн, ең болмағанда аса көп күш түсетін станциялар үшін.

Торапты адаптерлер ISA/EISA немесе Micro Channel архитектураларына арналған болуы мүмкін. Бірінші архитектура IBM AT компьютерлер сериясында және соған сәйкестерде қолданылады, екіншісі – 80486 процессорлар негізінлегі қуатты станцияларда, ал үшіншісі – IBM сериясының PS/2 компьютерлерінде қолданылады. Бұл адаптерлер түрі конструкциялық тұрғысынан бір бірінен ерекшеленеді. Жұмысын жылдамдату үшін торапты адаптерлер платасында буфер болады. Бұл буферлердің өлшемдері әр адаптер үшін түрлі болып, 8-битті адаптерлер үшін 8 Кб-тан 16- және 32-битті адаптерлер үшін 16 Кб-тан және одан да көп болуы мүмкін.

Ethernet торапты адаптерлер енгізу/шығару порттары мен бір үзіліс каналын қолданады. Кейбір адаптерлер жадыға тіке кіру каналдарымен (DMA) жұмыс жасауы мүмкін.

Адаптер платасында, былайша айтқанда дискісіз жұмыс станцияларын құруға арналған тұрақты есте сақтау құрылғысының (ТЕҚ) микросхемасы орналасқан. Бұл құрамында винчестер де, флоппи дискі де жоқ компьютерлер. Операциялық жүйенің жүктелуі тораптан орындалады және оны дистанционды жүктеу микросхемасында жағылған бағдарлама орындайды.

Торапты адаптерді компьютердің аналық платасына салмастан бұрын, ауыстырып қосқыштардың көмегімен (аналық платада орналасқан) енгізу/шығару порттары, үзіліс каналдары үшін дұрыс мәндерін, дискісіз станцияның дистанционды жүктелуіне ТЕҚ-дің негізгі адресін беру қажет. Егер торап ұзындығы торап сегментінің ең үлкен ұзындығынан асып кетсе, торапты репитер арқылы байланысатын бірнеше (беске дейін) сегментке бөлу керек.

Конструктивті репитер өзінің ток көзі бар бөлек конструкциялы түрде, не компьютердің аналық платасына кеңейту слотына салынатын плата түрінде болуы мүмкін.

Бөлек контрукциялы репитер қымбат тұрады, бірақ жіңішке кабельде, сол сияқты қалың кабельде құрылған Ethernet сегменттерін байланыстыру үшін қолданылуы мүмкін, өйткені онда коаксиальды разъемдар мен трансиверлі кабельдерді жалғауға арналған разъемдар да бар. Бұл репитердің көмегімен жіңішке және қалың кабельдермен жасалған сегменттерін бір торапқа байланыстыруға болады.

Плата түріндегі репитерде тек коаксиальды разъемдар болады және сондықтан жіңішке коаксиальды кабельдегі сегменттерді жалғауға арналған. Бірақта ол арзан тұрады, және электр көзін жалғауға арналған жекеленген розеткіні керек етпейді.

Жұмыс станциясына қондырылған репитердің кемшіліктерінің бірі бұл тораптың тәулік бойы жұмыс жасауын қамтамассыз ету үшін репитері бар станцияда тәулік бойына жұмыс жасап тұруы керек. Токты айырған кезде торап сегменттері арасындағы байланыс үзіледі.

Репитердің функциясы торап сегменттерін физикалық тұрғыдан бөлу және тораптың бір сегментінен екіншісіне тасымалданатын пакеттерді қалпына келтіруді қамтамассыз болып табылады.

Репитер тораптың сенімділігін арттырады, өйткені бір сегменттің істен шығуы (мысалы, кабельдің үзілуі) басқа сегменттердің жұмысына кедергі жасамайды. Бірақта, зақымдалған сегменттер арқылы мәліметтер өте алмайды.

Arcnet аппаратурасы

Arcnet торабын ұйымдастыру үшін арнайы торапты адаптер қажет. Бұл адаптерде коаксиальды кабельді жалғауға арналған сыртқы разъем болады.

Arcnet-тің әр адаптердің берілген торапқа арналған өзінің нөмірі болуы керек. Бұл нөмер адаптерде орналасқан ауыстырып қосқыш арқылы тағайындалады және 0 ден 255 дейін аралықта болу керек.

Arcnet торабын арналған шектеулер

Белсенді концентраторға баратын кабельдің максималды ұзындығы 300 м

Бір кабельге жалғанған жұмыс станцияларының минималды ара қашықтығы 00,9 м

Ең ұзын маршрут бойынша тораптың масималды ұзындығы 6 м

Жұмыс станциясы мен белсенсіз концентратордың арасындағы максималды ара қашықтық 30 м

Белсенді мен белсенсіз концентратордың арасындағы максималды ара қашықтық 30 м

Екі белсенді концентраторлардың арасындағы максималды ара қашықтық 600 м

Жұмыс станцияларының торапты адаптерлері толқын кедергісі 93 ОМ болатын коаксиальды кабель арқылы арнайы құрылғы – концентраторға жалғанады. Сонымен қатар экрандалмаған виталы параларды қолдану болуы мүмкін. Концентраторлар белсенді (Passive Hub) және (Active Hab) белсенсіз болады. Бір концентраторға (оның түріне байланысты) 4,8,16 немесе 32 жұмыс станциясы жалғана алады.

Arcnet торабына арналған шектеулер 10.4. кестесінде келтірілген.

Arcnet торабының жетістігі торап жабдықтарының арзандығы (Ethernet – пен салыстырғанда) және тораптың үлкен ұзындығы (6 км-ге дейін). Бірақта, секундына 2,44 Мбитті құрайтын төмен мәліметтерді тасымалдау жылдамдығы Arcnet торабының қолдасын шектейді.

Toren-Ring аппаратурасы

Бұл тораптың топологиясы сақина топологиясына қарағанда жұлдызша топологиясына ұқсас. Бір-бірімен байланысып сақина құрудың орнына Toren-Ring жұмыс станциялары IBM шығарған 8228 типті концентраторға жалғанады. Шындығында, концентраторлар саны бірнешеу болуы мүмкін, онда бұл жағдайда концентраторлар арнайы алмалы-салғыштар арқылы сақинаға бірігеді.

Бірақ, егер бір концентратор қолданылса, онда бірігетін алмал-салғыштарды сақиналап қажеті жоқ. Toren-Ring торабындағы мәліметтер тасымалдау жылдамдығы секундына 4 немесе 16 Мбит-ке жетуі мүмкін, бірақ тораптық жабдықтың бағасы Ethernet торабына арналғаннан қымбат. Сонымен қатар, басқа да шектеулер бар (кесте – 10.5.)

Toren-Ring торабына арналған шектеулер

8228 типіндегі концентраторлардың максималды саны 12

Тораптағы жұмыс станцияларының минималды саны 96

Екі концентратор арасындағы кабельдің максималды ұзындығы 45 м

Тораптағы барлық концентраторларды байланыстыратын кабельдің максималды ұзындығы 120 м

Кестеден көрініп тұрғандай Toren-Ring торапбы үлкен арақышықтықтарға арналмаған. Барлық компьютерлер ғимараттың бір немесе екі қабатында орналасуы қажет. Сонымен қатар, Ethernet-пен салыстырғанда жабдықтарының бағасының қымбаттығы да оның жие қолдануын төмендетеді.

Файл-сервер мен жұмыс станциялары

Файл-сервер локальды торабтың ядросы болып табылады. Бұл компьютер (көбіне аса жоғары өндіргіш мини-компьютер) операциялық жүйені қосып, торабпен тасымалданатын мәліметтер ағынын басқарады. Жекеленген жұмыс станциялары мен принтерлер секілді кез келген ортақ қолданылатын периферийнді құрылғылардың барлығы файл-серверге жалғанады.

Әр жұмыс станциясы өзінің дисколы операциялық жүйесінің (DOS немесе OS/2 секілді) басқаруымен жұмыс жасайтын кәдімгі дербес компьютер болып табылады. Бірақта автономды дербес компьютерден ерекшелігі жұмыс станциясында торабтық байланыс платасы бар және кабельдермен файл-серверге жалғанған. Сонымен қатар, жұмыс станциясында файл-сервермен, басқа жұмыс станцияларымен және торабтың басқада құрылғыларымен ақпарат алмасуға мүмкіндік беретін тораб қабығы (оболочка) деп аталатын арнайы бағдарламаны қосады. Қабық (оболочка) жұмыс станциясына файл-серверде сақталған файлдар мен бағдарламаларды өз дискісінде тұрғандай қолдануға рұқсат береді.

Компьютерлік тораптарын жіктелуі

«Компьютерлік тораптар» пәнінің мақсаты компьютерлік тораптардың ұйымдастырылуы мен жүмыс атқару негіздерін, дербес компьютерлердің торапта жұмыс істеу ерекшеліктерін үйрену, қазіргі кездегі тораптық технологиялармен танысу, жергілікті тораптардың жүмысын игеру болып табылады.

Бұл пәннің алдында «Алгоритмдеу және программалау тілдері», «Программалау технологияр», «Компьютерлік жүйелердің архитектурасы» пәндері окытылуы тиіс. Студенттер «Компьютерлік тораптар» пәнінен алған білімі мен дағдыларын, келесі «Акпаратгық жүйелерді жобалау» шекктес пәндерінде сондай-ақ дипломдық жобалау кезінде қолдана алады.

Компьютерлік торап – бұл араларанда ақпарат тасушысы жоқ, өзара апарат алмаса алатын компьютерлік жиынтығы. Жүйе құрамына кіретін компьютерлер өзара ақпараттар алмаса алатын, байланыс коналдары арқылы жалғасуы керек, алкомпьютерлерде жүйелер жұмысынан, байланыстырады басқару бағдарламасын ұйымдастыратын арнайы бағдарламаны қамтамасыз ететін қондырғы орнатылуы қажет. Компьютерлік жүйе тораптардың (компьютерлер, жұмыс станциялардың және т.б) жиынтығын және оларды жалғастырып тұрған тармақтардан тұрады.

Жүйе тармағы — бұл бір-бірімен байланысты тораптарды жаалғайтын жол. Жүйе тораптары үш типті болады:

• Шеткі торап — тек бір тармақтың соңында орналасқан;

• Аралық торап — бірден көп тармақтардың соңында орналасқан;

• Бір-бірімен байланысты торап — бұндай тораптар негізінен бір-ақ жолмен байланысқан.

Компьютерлер жүйеге әртүрлі қосу амалы оның топологиясы деп аталады.

Жүйе топологиясының ең көп тараған түрлері:

Сызықтық жүйе. Тек екі соңғы және кез-келген аралық тораптан тұрады, сонымен қатар кез-келген екі тораптың арасында тек қана бір-ақ жол болады.

Шығыршық тәрізді жүйе. Бұл жүйе бойынша әрбір торапқа екі тармақтан қосылады.

Ағаш тәрізді жүйе. Екіден көп соңғы тораптардан және қалай болғанда да екі аралық тораптан тұрады және екі тораптың арасында тек бір жол.

Жұлдыз тәрізді жүйе. Тек бір ғанааралық тораптан тұратын жүйе.

Ұя сияқты (тәрізді) жүйе. Кем дегенде екі тораптан тұратын және олардың арасында екі немесе одан да көп жол бар.

Толық байланысқн жүйе. Кез-келген екі тораптың арасында тармағы (бұтақ) бар. Компьютерлік жүйенің ең батысы сипаттамасы-оның архитектурасы.

Жүйе архитектурасы — ол мәліметтер жіберу жүйесінің тарату құрылымы, оның топологиясын, құрылғысы (керек-жарағы) және олардың жүйедегі өзара әрекетінің ережесі. Жүйе архитектурасы көлемінде ақпаратты кодпен хабарлау мәселелері, оның адресіне жіберу, үздіксіз келіп түетін хабарларды басқару жүйенің жағдаындағы және сипаттаудың нашарлауы кезіндегі қателіктерді бақылау мен талдау мәселелеріқаралады.

Өте кең тараған рхитектуралар:

• Ethernet (англ. ether — эфир) — кең тарататын жүйе. Бұл жүйенің барлық станциялары алады деген сөз. Топология-сызықтық жіберу жылдамдығы 10 немесе 100 Мбит/сек.

• Arcnet (Attached Resource Computer Network –ресурстар біріктірілген омпьютерлік жүйе-кең тарататын жүйе. Физикалық топология –ағашы. Мәліметтер жөнелту жылдамдығы 2,5 Мбит/сек.

• Token Rіng (эстафеталық шығыршық жүйе, маркер жіберу (беру) жүйесі) – шығыршық жүйедегі мәліметтер жіберу принципі – бір-бірімен байланысқан тораптардан әрбір тораптың қысқа қайталанбайтын ерекше беттер –маркердің жүйлігін тосады. Маркердің келуі хабарды сол тораптан келесі торапқа жіберуді көрсетеді. Мәліметтерді жіберу жылдамдығы 4 немесе 16 Мбит/сек.

• FDDІ (Fіber Dіstrіbuted Data Іnterface) — мәліметтерді көп талшықты байланыс жүйелеріне жоғары жылдамдықпен жіберудің жүйелік архитектурасы. Жіберу жылдамдығы — 100 Мбит/сек. Топология — қос шынжыр немесе аралас (жұлдыз тәрізді немесе ағаш тәрізді жүйелерді қосу арқылы). Жүйедегі станциялардың ең көп мөлшері – 1000. Құрал-жабдықтың құны өте жоғары.

• АТМ (Asynchronous Transfer Mode) — болашағы мол, әзірге ең қымбат архитектура, бір жүйемен сандық, бейне көріністік және дыбыстық мәліметтерді қамтамасыз етеді. Жіберу жылдамдығы 2,5 Гбит/сек-қа дейін. Байланыс жолы оптикалық.

Қарапайым компьютерлік жүйе бір-бірімен онша алыс тұрмаған екі компьютерді жалғастыру арқылы пайда болады. Олар нуль модем деп аталатын (10-20 м. мөлшердегі) арнайы кабель аты келесі немесе параллель тұрған компьютерлерге қосылады. Осындай уақытша қосу туралы компьютерлік байланыс деп аталады. Ол осылай қосылып, содан соң оны кез-келген соңғы компьютер пайдаланушысының алып тастауына болады. Қазіргі кезде жоғарыда көрсетілген қосу түрін, кабелсіз бірден байланыстыруды жүзеге асыратын инфрақызыл порттар жетілдірілуде.

ТКБ (ПКС-орысша) тура компьютерлік байланыс негізінен портативті және станционарлық жеке жұмыс компьютерлері арасындағы мәліметтер мен алмасу үшін пайдаланылады, мысалы, офистік компьютерлер, әйтсе де мұндай мәлімет алмасу екі стационарлық және компьютерлік арасында да болуы мүмкін.

Жергілікті есептеу жүйесі. Бір-бірімен соншалықты қашық орналаспаған, (50-100 м алшақ) бір арасында әрдайым ақпараттық алмасу ұйымдастыруды қажет ететін омпьютерлер осы мақсатқа арналған арнайы кабельдермен станционарды түрде жалғстырылады. Көрсетілген жүйенің түрі лоальді есептеу жүйесі деп аталады. (ЛЕЖ) немесе (ЛВС) LAN- Local Area Net.

Құқықты белгіленген каналдар телефон немесе оптикалық кабельдер, сонымен қоса спутниктік немесе радиканалдар көмегімен жүзеге асырылады. Әдетте белгіленген каналдар арқылы бір мекеменің жүйеге қосылмаған компьютерлері біріктіріледі (қосылады). Жүйеден алынып тасталған компьютерлердің көпшілігін байланыстыратын жүйені бөлінген жүйе деп атайды. Мекемелердің мұндай бөлінген жүйлеріне, кіру тек қызметтері міндеттерін орындауларына байланысты тұлғаларға ғана рұқсат етілген. Бұндай түрдегі жүйелер өз функциялары бойынша локальді жүйеге ұқсас және региональды немесе metropolіtan Area Net – MAN деп аталады.

Мекменің региональды жүйесінде құрылған арнайы коммуникативтік хабар алмасу жүйесі (электронды почта, факс, құжаттармен бірігіп жұмыс жасау) корпоративті деп аталады.

Ауықымды жүйе. Дүние жүзіне таралған, әрдайым өте жоғары үлкен көлемдегі әртүрлі ақрааттарды алу мүмкіндігін беретін каналдар жүйесіндегі компьютерлер және коммерциялық негіздегі, тілек білдірушілердің барлығына рұқсат берілген жүйе глобольді жүйе деп аталады немесе Wіde Area Net- WAN. Осындай жүйелердің ең белгілі өкілі ИНТЕРНЕТ, дегенмен басқда глобольді жүйелер (MSN – Mіcrosoft on Lіne, Amerіca on Lіne және т.б).

Компьютер аралық байланысты ұйымдастырудың үш негізгі тәсілі бар:

• қатар тұрған компьютерді олардың коммуникациондық порттарын басып өтетіндей арнайы кабельдермен қосу;

• бір компьютерден екіншісіне модем арқылы өткізілген немесе спутниктик байланыстың көмегімен мәлімет жіберу;

• компьютерлерді компьютерлік жүйеге біріктіру (қосу).

Екі компьютер арасындағы байланысты ұйымдастыруда көбінесе бір компьютерге ресурстар мен жабдықтаушы (поставщик) ролі (бағдарлама, мәлімет және т.с.с.), ал басқасына – бұл ресурстарды қайталанушы ролі бекітіліп беріледі. Бұндай жағдайда бірінші компьютер сервер, ал екіншісі – клиент мен немесе жұмысшы станциясы деп аталады. Арнайы бағдарламамен жабдықталған компьютер – клиентке жұмыс істеуге болады (под упр. спец. прогр. обеспеч).


Тағы рефераттар